DIL VE ANLATIM

Tiyatro Türünün Özellikleri Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri Tiyatro, sahne eseri (oyun), eserin oynanma sanatı ve oyunun oynandığı yer anlamlarına gelmektedir. Trajedi, komedi, dram gibi sahnelenme amacıyla kaleme alınan edebî türlerin hepsine birden tiyatro dendiği gibi, bu türlerde verilen eserlerin oyuncular tarafından sahnede canlandırılması sanatına ve sahnelenme mekânına da tiyatro denmektedir. Tiyatro, dış gerçeklikte yaşanılan bireysel [...]

TİYATRONUN KÖKENİ VE GELİŞİMİ Tiyatro, öbür sanatlardan olduğu gibi din törenlerinden doğmuştur.İlkel toplumlarda, din törenlerinde, kutsal sayılan varlıklar taklit edilir. Sonraları, topluma etkili ve yaralı kişilerin ölümü üzerine, ruhlarını sevindirmek ve onlardan bir yardım ummak amacıyla, bu kişiler adına gösteriler yapılmaya başlandı. Toplumlar geliştikçe, tapınaklar çeşitli davranışlar ve yalvarışlarla tanrıya tapma biçimleri değişti. İşte tiyatro, [...]

TİYATRONUN TANIMI, UNSURLARISETİRCİ, OYUNCU, ESER, SAHNE, DİL VE İFADE ÇEŞİTLERİ Tiyatro, insan yaşamına özgü olay ve olguların, toplumsal ve bireysel kesitlerin, gerçeğe uygun olarak kurmaca bir yapıda, sahnede gösterilmeyi amaçlayan sanat dalıdır. Bu. Tiyatro yapıtı ve oyunu olarak düşünülebilir. Yazar dışında tiyatroyu şu öğeler oluşturmaktadır:Seyirci, toplu olarak bir yerde aynı oyunu ya da gösteriyi, gözle [...]

TÜRK HALK TİYATROSUTiyatro ve sinemanın bulunamadığı çağlardan günümüze ulaşan geleneksel halk oyunlarımız vardır ki bunlar: Karagöz, orta oyunları, meddah, köy seyirlik oyunları adlarını alır.Türk tiyatrosunun başlangıcı, bazı araştırmalara göre zamanımızdan dört bin yıl öncesine gider.M.Ö 2000 yılında, epik nitelik taşıyan iki tiyatro eserinin oynandığı, bu araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır. KARAGÖZMEDDAHORTA OYUNUKÖY SEYİRLİK OYUNLARI

Başlıca tiyatro türleri, komedya (komedi), tragedya (trajedi) ve dramdır.Bu türlerin özellikleri şunlardır:Trajedi, hayatın acıklı yönlerini, kendine özgü kurallarla sahnede göstermek, ahlak, erdem örneği vermek amacıyla yazılmış manzum tiyatro eserlerine denir.İlk örnekler eski Yunanistan’da görülen tragedyanın özelliklerini ve kurallarını şöyle sıralıya biliriz:Konular tarihten veya mitolojiden seçilir.Kişiler, tanrı, tanrıça ve soylu kişilerdir. Bunların dil ve söyleyişleri de [...]

Orta oyunu, tuluata dayalı bir halk oyunudur. Çevresi seyircilerle dolu alanda oynanır. Bu alana “palanga” adı verilir. Yazılı metin yoktur. Doğaçlama yapılır. Orta oyunu genellikle ramazan, bayramlarda, kır gezilerinde, düğünlerde; özellikle İstanbul’da genellikle kuşdili çayırı, büyükler dere çayırı gibi yerlerde oynanırdı. Eser dört bölümden oluşur: giriş ( öndeyiş), muhavere (söyleşme), fasıl (oyun), bitiriş. Orta oyunda [...]

Karagöz bir gölge oyunudur. Halkın ortak malıdır. İki kişi ile oynanır. Karagöz halktan biridir, kişiliğinde halk kültürünü; Hacivat ise kişiliğinde, çoğunlukla kurnazca davranışlar içinde bulunan okumuş ya da yarı okumuş simgeler.Oyun karşılıklı konuşmalarla sürer. Her gölge oyunu, karşılıklı konuşma( muhavere) iğle oyun (fasıl) olarak iki bölümden oluşur. Bir metre eninde, 65 santimetre boyundaki beyaz bir [...]

Meddah, geleneksel Türk tiyatrosunun önemli dallarından biridir. Meddah, genellikle ramazanda, bir kahvede sandalyenin üstünde oturur, öykü anlatır. Elinde bir sopayla mendil vardır. Bunlar halk tiyatrosunun dekorunu oluşturur.Meddah, destanlar, öyküler, masallar ve söylencelerden yararlanır. Günlük olayları, çeşitli soruları dile getirir. Meddah, sahnede kahramanların ağzıyla olayları canlandırır. Örneğin Kastamonulu, Kayserili gibi konuşur; Arap’ı, Arnavut’u, Ermeni’yi ve Rum’u [...]

“Köylü Tiyatrosu” adı ile de bilinen köy seyirlik oyunları düğünlerde, bayramlarda ya da yılın belirli günlerinde köylülerimizin genellikle “oyun yapma”,”oyun çıkarma” adı altında bereket bolluk, sağlık ve yeni yılı karşılamak amacıyla oynadığı törensel içerikli oyunlardır. Geleneksel Türk tiyatrosunun kaynakları içerisinde köy seyirlik oyunların özel bir önemi vardır. Halen özellikle Anadolu’da ki pek çok köyde devam [...]

Erol Günaydın- Meddahlık Yaparken Dünkü yaşamın popüler bir tipi, omzunda mendili, elinde bastonuyla simgeleşmiş, öyküler, masallar, menkıbeler, kıssalar, letâifler anlatan, arada destanlar, maniler okuyan meddahlardı. Bugün yaşasa ‘şovmen’ olarak niteleyebileceğimiz bir meddahın yapamayacağı taklit, çıkaramayacağı ses, canlandıramayacağı ‘vak’a’ söz konusu değildi. Gerçi ‘meddah’ sözcüğü, ‘öven, övücü’ anlamına gelse de, kendi üstün yeteneklerini keşfedip bu işe [...]